عباس قديانى
287
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
شش ماه در برابر هم موضع گرفتند تا جنگى سخت روى داد و پس از 80 روز محاصره مهران كشته شد و لشكر ايران شكست يافت و قعقاع پس از شكست دادن گشتسب ( سردار ديگر ) قصر شيرين و حلوان را تصرف نمود و آن را مركز پادگان اسلام قرار داد . غنايم عرب را در اين جنگ به سى ميليون درهم تخمين زدهاند . ( 637 م . ) . جنگ چالدران جنگ چالدران به سال 920 ه . ق . در زمان شاه اسماعيل اول صفوى ميان ايران و عثمانى به هنگام سلطنت سلطان سليم اول در نزديكى تبريز در محل چالدران درگرفت . علت بروز اين جنگ نتيجهء اختلاف مذهبى طرفين بود كه از ديرباز ميان ايشان وجود داشت . ليكن در هنگام زمامدارى سلطان سليم كه نسبت به مذهب تسنن تعصب شديدى ابراز مىكرد اختلاف مسلكى دامن گرفت و به حد كمال رسيد . سلطان سليم به عناوين مختلف سرحدات ايران را مورد تجاوز قرار مىداد و عاقبت در سال 920 هجرى با سپاهى عظيم رو به جانب آذربايجان نهاد . شاه اسماعيل نيز با شصت هزار نفر به جلوگيرى وى شتافت و در دشت چالدران نبرد خونينى ميان طرفين درگرفت . باوجود اينكه سپاهيان ايران شجاعت بىنظيرى در اين جنگ از خود نشان دادند ليكن به سبب اينكه دشمن به سلاح آتشين مجهز بود كارى از پيش نبردند و با دادن تلفات به همدان عقبنشينى كردند . جنگ حران ( كاره ) كراسوس سردار معروف روم به حكومت سوريه و فرماندهى نيروى خاورى روم منصوب گرديد . اين مرد قدرتطلب درصدد حمله به ايران برآمد و با ارتشى مركب از 40 هزار پياده و 4 هزار نفر سبك اسلحه در طول فرات به پيشروى پرداخت . اردوى شاهنشاه اشكانى در دو ستون كه يكى به فرماندهى سورنا و ديگرى را شخصا فرماندهى مىكرد به مقابله پرداخت . در نزديكى كاره واقع در قسمت شرقى فرات در ناحيهء تركيهء امروزى بين طرفين جنگ واقع شد و در اين جنگ ارتش دوم شكست خورده و منهزم گرديد . ابتدا پسر كراسوس و سپس خودش كشته شد . اين جنگ در سال 54 ق . م . اتفاق افتاد . جنگ خوار جنگ دوم نادر قلى با سپاهيان اشرف در محل خوار نزديك تهران اتفاق افتاد كه لشكريان اشرف افغان شكست سختى خوردند . جنگ داغستان نادر پس از فتح هند به ايران بازگشت و شورش حاكم خوارزم را خوابانيد و به تصرف داغستان حركت كرد . در اين سفر تيرى به سوى او شليك شد كه به نادر گفتند ممكن است به تحريك رضا قلى ميرزا باشد ، نادر با حال آشفته در جنگ داغستان هم توفيقى نيافت و تلفات بسيار ديد و مراجعت كرد . جنگ دير العاقول در سال 262 ه . ق . يعقوب ليث صفار با سپاهى ولايت فارس را از سردار عرب گرفت و عازم بغداد شد . در محل دير العاقول خليفه ( الموفق ) به مقابله او آمد . خليفه با شكست ، از پيش روى وى بگريخت ولى سرداران خليفه آب دجله را به لشكرگاه او گشودند و